Thuở ấy có một nguời con gái rất mong manh, đi qua những hàng cây long não lá li ti xanh muớt để đến truờng đại học văn khoa ở Huế.
Nhiều ngày, nhiều tháng của thuở ấy, nguời con gái ấy vẫn đi qua duới những vòm cây long não.
Có rất nhiều mùa nắng và mùa mua cung theo qua. Những mùa nắng ve râm ran mở ra khúc hát mùa hè trong lá. Mùa mua Huế nguời còn gái ấy đi qua nhòa nhạt trong mua giữa hai hàng cây long não mờ mịt.
Nhà cô ấy ở bên kia sông, mỗi ngày phải băng qua một cây cầu rồi mới gặp hàng long não để đến truờng.
Từ balcon nhà tôi nhìn xuống, cái bóng dáng ấy đi đi về về mỗi ngày bốn bận. Thời buổi ấy những nguời con gái Huế chua hề dùng đến phuong tiện có máy nổ và có tốc độ chóng mặt nhu bây giờ. Trừ những nguời ở quá xa phải đi xe đạp, còn lại đa số cứ đến truờng bằng những buớc đi thong thả hoàng cung. Ði để đuợc ngắm nhìn, để cảm thấy âm thầm trong lòng, mình là một nhan sắc. Nhan sắc cho nhiều nguời hoặc chỉ cho một nguời thì có quan trọng gì đâu.
Những buớc chân ấy từ mọi phía đổ về những ngôi truờng với những cái tên quen thuộc, đôi khi lại quá cu kỹ. Ði để đuợc những con mắt chung quanh nhìn ngắm nhung đồng thời cung tự mình có thì giờ nhìn ngắm trời đất, sông nuớc và hoa lá thiên nhiên. Long não, bàng, phuợng đỏ, muối, mù u và một giòng sông Hương chảy quanh thành phố đa phả vào tâm hồn thời con gái một lớp suong khói lãng mạn thanh khiết. Huế nhờ vậy không bao giờ cạn nguồn thi hứng. Thành cổ, đền đai, lăng tẩm khiến con nguời dễ có một hoài niệm man mác về quá khứ hon và một phần nào cung cứu rỗi cho con nguời ta khỏi vành đai tục lụy. Và từ đó Huế đa hình thành cho riêng mình một không gian riêng, một thế giới riêng. Từ đó con nguời bỗng đâm ra mo mộng và uớc mo những cõi trời đất nhu không có thực.
Nhưng thật sự thực và mơ là gì? Thật ra, nói cho cùng, cái này chỉ là ảo ảnh của điều kia. Và với những ảo ảnh đó đa có một thời, khá dài lâu, những con nguời lớn lên trong thành phố nhỏ nhắn đó đa dệt gấm theo hoa những giấc mo, giấc mộng của mình.
Ðó cung là thời gian mà mỗi sớm tinh mo, mỗi chiều, mỗi tối, tiếng chuông Linh Mụ vang xa trong không gian, chuyền đi trên dòng sông để đến với từng căn nhà khép hờ hay đang đóng kín cửa.
Thời gian trôi đi ở đây lặng lẽ quá. Lặng lẽ đến độ nguời không còn cảm giác về thời gian. Một thứ thời gian không bóng hình, không màu sắc. Chỉ có cái chết của những nguời già, vào mùa đông giá rét, mới làm sực tỉnh và bổng chốc nhận ra tiếng nói thì thầm của lăng miếu, bia mộ ở những vùng đồi núi chung quanh.
Trong không gian tinh mịch và mơ màng đó, thêm chìm đắm vào một khí hậu loáng thoáng liêu trai, nguời con gái ấy vẫn đi qua đều đặn mỗi ngày duới hai hàng cây long não để đến truờng. Ði đến truờng mà đôi lúc duờng nhu đi đến một noi vô định. Ðịnh huớng mà không định huớng bởi vì những buớc chân ngày nào ấy duờng nhu đang phiêu bồng trên một đám mây hoang loc của giấc mơ
Nguời con gái ấy đã đi qua một cây cầu bắc qua một dòng sông, qua những hàng long não, qua những mùa mua nắng khắc nghiệt, để cuối cùng đến một noi hò hẹn.
Hò hẹn nhưng không hứa hẹn một điều gì. Bởi vì trong không gian liêu trai ấy hứa hẹn chỉ là một điều hoang đuờng. Giấc mo liêu trai nào cung sẽ không có thực và sẽ biến mất đi.
Nguời con gái đi qua những hàng cây long não bây giờ đa ở một nơi xa, đã có một đời sống khác. Tất cả chỉ còn là kỷ niệm. Kỷ niệm nào cũng đáng nhớ nhưng cứ phải quên. Người con gái ấy là Diễm của những ngày xưa.
